START Magazin Bosne i Hercegovine
Pretplatite se na START
Pošalji na Email, Printer, Facebook, Twiter i druge servise za slanje informacija

Prostorno planiranje u Federaciji Bosne i Hercegovine

Kako je tekla izrada ditalnog orto-foto snimka i digitalne topografaske karte

Veoma bitna stavka u procesu izrade Prostornog plana Federacije BiH 2008 - 2028 bila je realizacija Projekta digitalni orto-foto Federacije BiH, koju je uspješno provela njemačka firma Angermeier Ingenieure GmbH iz Klingholza, sa svojim partnerima.

U razgovoru sa Michaelom Gerthom, generalnim direktorom firme ARC Greenlab, i Amirom Karabegovićem, projekt menadžerom firme Angermeier d.o.o. Sarajevo, saznali smo detalje o ovom poslu koji je je realizovan u tri faze (1. aerofotogrametrijsko snimanje, 2. digitalni orto-foto u mjerilu - 1 : 5000, 3. digitalna topografska karta 1 : 200.000 sa formiranim jedinstvenim informacionim sistemom - GIS), a okončan 4. decembra 2009. godine. 
Ko je sve radio na ovom, za FBiH vrlo značajnom projektu?

Michael Gerth: - U ovom poslu Angermeier Ingenieure GmbH iz Klingholza je sarađivao sa firmama Digital - Plan GmbH iz Hildesheima u Njemačkoj, ARC Greenlab iz Berlina i Angermeier d.o.o. Sarajevo. Postavka je bila takva da je kompletan menadžment bio u rukama Angermeier Ingenieurea, ARC Greenlab je izradio digitalnu kartu u razmjeru 1:200.000 i uveo je u geoinformacioni sistem (GIS), a Digital-Plan je obavio letove i izradio orto-foto snimke. Predstavnici firme Angermeier Sarajevo su ostvarivali kontakt između Federalnog ministarstva prostornog uređenje i tima iz Njemačke, brinuli se o markiranju i snimanju orijentacionih tačaka preko kojih se ostvarivao kontakt sa letovima. Ustvari, njihova briga je bilo sve što se dešavalo na zemlji, rekao je za magazin Start.

S kakvim se problemima susretala Vaša ekipa u ovom poslu?

Amir Karabegović: - Direkcija za civilno vazduhoplovstvo BiH, koja izdaje dozvole za letove, bila je maksimalno susretljiva. Ali, kako se se iz zraka morala snimiti čitava teritorija Federacije BiH, avion je morao da vrši prelete i preko granice. Nekoliko puta od strane hrvatske nadležne agencije nismo dobili dozvole. Ako se zna da uslovi za snimanje moraju biti perfektni, bez oblaka, magle, a takvih je dana vrlo malo bilo te 2008. godine, to jeste bio problem. 

Nadležno ministarstvo je svoje obaveze ispunjavalo na vrijeme. Možete li da uporedite bh. iskustvo sa poslovima koje ste ranije drugdje obavljali?
Michael Gerth: - S obzirom da je ovo veliki projekat, a rok je bio kratak, logično je da dođe i do kriznih momenata. Što se Federalnog ministarstva za prostorno uređenje tiče, ono se uvijek odnosilo fer i korektno prema našoj firmi. U kriznim momentima održavali smo sastanke na kojima smo rješavali probleme i razjašnjavali situaciju. Isto tako je i u Njemačkoj na ovako velikim i kompleksnim projektima. Ministarstvo je bilo prilično strogo u odnosu na ovaj projekat, a kako je posao urađen kvalitetno, i finansijska strana je bila zadovoljena. Ministarstvo je htjelo visoki kvalitet u određenom, kratkom roku, jer je ovaj projekat bio vrlo važan za daljnji rad Minstarstva na izradi Prostornog plana. Kritičnih momenata je bilo, uglavnom objektivne prirode, obično zbog vremenskih prilika, ali mi smo u timu imali visokoobrazovane ljude koji su mogli objasniti o čemu se radi.

Tokom rada koristili ste i satelitske snimke?

Amir Karabegović: Projekat je bio podijeljen u nekoliko dijelova, između ostalih, izrada orto-foto snimaka i digitalne topografske karte, a osnovna podloga, osnovni podaci za to bili su satelitski snimci, koje smo nabavili, kao i stara topografska karta 1:200.000, rađena 70-ih godina prošlog vijeka, te smo na kraju vršili detaljiranje karte na osnovu orto-foto snimaka.
Osim Federalnog ministarstva prostornog uređenja, u svrhu izrade Prostornog plana FBiH, ko još  može koristiti urađeni orto-foto snimak i digitalnu topografsku kartu FBiH?

Amir Karabegović: - Naručilac je Vlada Federacije BiH, koja je njihov vlasnik, a od koristi mogu biti brojnim organizacijama i privrednim subjektima; općinske službe urbanizma, katastri, šumarska preduzeća, pa sve do nadležnih kantonalnih ministarstva i općinskih nadležnih službi. Produkti ovog projekta na raspolaganju su svima u Federaciji BiH, a kako će ih koristiti, recimo, privatne firme i pojedinici, na nadležnima je da odluče. Takođe, koristiće se i prilikom narednog popisa stanovništva i domaćinstava. 

Michael Gerth: - U Njemačkoj se orto-foto i digitalne topografske karte koriste u geoinformacionim sistemima i stalno se dopunjuju i to iz svih branši. Koriste se za katastre, izradu prostornih planova, regionalno planiranje, u očuvanju okoliša, pri popisu stanovništva... Ovdje je cilj da ova baza podataka koju smo formirali bude dostupna svima i da je svi mogu dopuniti.

Da li je stručnjacima iz Njemačke bilo čudno da se ovaj projekat realizuje samo u FBiH, a ne u čitavoj BiH?

Michael Gerth: - Firma Angermeier Sarajevo je osnovana 1999. godine i mi pratimo situaciju u BiH, ali nam mnoge stvari nisu jasne. Znamo da na bh. političkoj sceni ima mnogo događanja, koje teško razumijemo, ali nije na nama da dajemo komentare. Bilo bi normalno da je ovoj projekat urađen u čitavoj državi, ali politika čini svoje. Mi stanje prihvatamo kakvo jeste i prilagođavamo se.

Da li ste na kraju zadovoljni odrađenim poslom?

Michael Gerth: - Ovaj posao  je bio veliki izazov za Angermeier Ingenieure GmbH i njene partnere, kako njemačke tako i bosanskoherecegovačke, i veoma smo ponosni što smo ga uspješno realizovali.

Najinteresantnije o Projektu 

Glavni cilj projekta „Priprema digitalnog orto-foto plana Federacije Bosne i Hercegovine“  bila je izrada jednoobraznog multifunkcionalnog informacijskog sistema (MIS) koji može da služi za:
urbanističko planiranje i ustanovljavanje nelegalne gradnje
poljoprivredu i šumarstvo
-    vodosnabdijevanje

elektroenergetski sistem
rudarsku industriju
projektni inženjering
transport i komunikacije
ekologiju
katastarski registar...
 
Tokom letova, izvedenih od strane stručnjaka, prilikom snimanja korišten je software WINMP
 
Snimljeno je područje od 26.610 metara kvadratnih, koje je bilo  razdvojeno u devet (9) blokova
 
Napravljeno je 8.051 slika
 
Tokom letova utvrđena je precizna pozicija i orijentacija za svaku pojedinu sliku
 
Izvršene su korekcije za sve slike koje su napravljene tokom  letova (geometrija i radiometrija).
 
Obavljen je pregled kvaliteta slika između pojedinačnih slika i blokova
 
Izvršena je priprema i kombiniranje svih ortorektificiranih slika za mozaik nepreklapajućih pločica
 
Izvršeno je skeniranje i digitalizacija, a korišteni su certificirani  profesionalni HQ skeneri
 
Postojeće topografske karte su korištene za pomoć u procesu digitalizacije i integrisane su u MIS
 
Veza između koordinata stvarnog svijeta i koordinata piksela skeniranih mapa uspostavljena je georeferenciranjem
 
Kao dodatna osnovica za digitalizaciju satelitskih snimaka, izvršena je narudžba od francuskog satelitskog operatora - SPOT image
 
Obavljena je instalacija softvera (ESRI ArcGIS), kao i obuka za njegovo korištenje
 
Izvršena je integracija svih projekata sa postavkama za podatke
 
Integracija podataka u multiinformacioni sistem (MIS) dopušta vizualizaciju i analizu geografskih podataka.

Cijeli tekst možete pročitati u magazinu START BiH ili pretplatom na elektronsko izdanje.
Online pratplata na Magazin START